ატენური — ატენის ხეობის ღვინო

ადგილწარმოშობის რეგისტრირებული ქართული დასახელება გორის მახლობელი მთებიდან და ქვეყნის ერთ-ერთი უძველესი ცქრიალა ღვინის ტრადიციის სამშობლო.

ატენური არის ქართული ღვინო, რომელსაც სახელი ატენის ხეობამ მისცა — პატარა მევენახეობის მიკროზონამ გორის სამხრეთით, შიდა ქართლში. ის ძირითადად ორი ქართული ჯიშისგან მზადდება — გორული მწვანე და ჩინური — რომლებიც ხეობის თავისებურ ნიადაგებზე იზრდება.

ხეობა განსაკუთრებით ცქრიალა ღვინით არის ცნობილი: ატენური დიდი ხანია უკავშირდება ქართულ ცქრიალა ღვინის წარმოებას და დღეს მზადდება როგორც სუფთა, მხურვალე მშრალი თეთრი, ისე ცქრიალა ღვინო.

ატენური ადგილწარმოშობის დაცული ქართული დასახელებაა (PDO), რეგისტრირებული 2007 წელს №792-ით. დასახელება განსაზღვრავს, სად იზრდება ყურძენი — ატენის ხეობაში — და ნებადართულ ჯიშებს, იცავს სახელს ისე, როგორც ევროპული ღვინის დასახელებები არის დაცული.

ეს ერთადერთი ქართული დასახელებაა, კონკრეტულად ცქრიალა ღვინის დასახელებად კლასიფიცირებული — იშვიათი გამორჩეულობა ქვეყანაში, სადაც ღვინის დაყენებას ათასწლეულების ისტორია აქვს.

ატენის ხეობა გადაჭიმულია მდინარე თანას გასწვრივ, გორის სამხრეთით, მთებით დაცული და თანის ხეობით გამოკვეთილი. გრილი ღამეები და მინერალური ნიადაგები ეხმარება ყურძენს შეინარჩუნოს მაღალი ბუნებრივი მჟავიანობა, რომელიც ატენურს განსაზღვრავს — და რომელიც ხეობას ცქრიალა ღვინის ბუნებრივ სამშობლოდ აქცევს. ხეობაში დგას VII საუკუნის ატენის სიონის ტაძარიც, მხარის ერთ-ერთი სიმბოლო.

შატო ატენი ახალგაზრდა ოჯახური მარანია, დაარსებული 2010 წელს ატენის ხეობის გულში. ჩვენ ძველი მამული არ ვართ — მაგრამ ვაშენებთ დასახელების ტრადიციულ ჯიშებს და ვაყენებთ ატენურს ისე, როგორც ხეობაა ცნობილი, მათ შორის ჩვენს ატენურ ბრუტ ცქრიალას გორული მწვანისა და ჩინურისგან. დააგემოვნე ისინი მარანში ან გაიცანი ჩვენი ღვინოების სრული ასორტიმენტი.

ატენური — ხშირად დასმული კითხვები

რა არის ატენური ღვინო?
ატენური ქართული ღვინოა, რომელსაც სახელი ატენის ხეობამ მისცა — მცირე მევენახეობის მიკროზონამ გორის სამხრეთით, შიდა ქართლის რეგიონში. იგი ძირითადად ორი ადგილობრივი ჯიშისგან — გორული მწვანისა და ჩინურისგან — მზადდება, რომლებიც ხეობის თავისებურ ნიადაგებზე იზრდება, და ორივე სახით იწარმოება: როგორც ცინცხალი მშრალი თეთრი, ისე ცქრიალა ღვინო.
არის ატენური დაცული სახელწოდება?
დიახ. ატენური რეგისტრირებული ქართული ადგილწარმოშობის სახელწოდებაა (PDO), რეგისტრირებული 2007 წელს No. 792-ით. სახელწოდება განსაზღვრავს, სად იზრდება ყურძენი — ატენის ხეობაში — და რომელი ჯიშებია დაშვებული, და იცავს სახელს ისევე, როგორც ევროპული ღვინის სახელწოდებები არის დაცული.
რით არის ატენურის სახელწოდება უნიკალური საქართველოში?
ეს ერთადერთი ქართული სახელწოდებაა, რომელიც სპეციალურად ცქრიალა ღვინის სახელწოდებადაა კლასიფიცირებული. ქვეყანაში, სადაც მეღვინეობას ათასწლეულების ისტორია აქვს და მრავალი სახელწოდებაა რეგისტრირებული, ატენური ერთადერთია, რომელიც ცქრიალა ღვინოს ეძღვნება.
ვინ აწარმოებს ცქრიალა ატენურს?
შატო ატენი დღეს ცქრიალა ატენურის ერთადერთი მწარმოებელია. მარანმა ხეობის ცქრიალა ტრადიცია 2019 წელს აღადგინა და მას ატენური ბრიუტის სახელით ჩამოასხამს — დაყენებულია კლასიკური წესით, გორული მწვანისა და ჩინურისგან.
რატომ არის ატენის ხეობა ცქრიალა ღვინისთვის შესაფერისი?
ხეობა მდინარე თანას მიუყვება გორის სამხრეთით, მთებით არის დაცული და თანის ხრამითაა გამოკვეთილი. გრილი ღამეები და მინერალური ნიადაგები ყურძენს ეხმარება შეინარჩუნოს ის მაღალი ბუნებრივი მჟავიანობა, რომელიც ატენურს განსაზღვრავს — ხოლო მაღალი მჟავიანობა ზუსტად ის საფუძველია, რაზეც ცქრიალა ღვინო შენდება.
შემიძლია ატენურის დაგემოვნება მარანში?
დიახ. შატო ატენი ოჯახური მარანია ატენის ხეობის შუაგულში, გორიდან დაახლოებით ათი წუთის სავალზე; მარანში ისხმევა როგორც მშრალი ატენური, ისე ცქრიალა ატენური ბრიუტი. დეგუსტაცია ყოველდღე 10:00-დან 18:00-მდეა და სასურველია წინასწარ დაჯავშნა.